MergelRijk

De Mergelgrotten van Valkenburg: 10 veelgestelde vragen

MergelRijk is vanaf nu geopend!
Sinds 12 april 2014 is Valkenburg een gloednieuwe attractie rijker waar alle wetenswaardige facetten van mergel en de mergelgrotten centraal staan: MergelRijk! Hieronder volgen daarom 10 veelgestelde vragen over de MergelRijk en de Mergelgrotten van Valkenburg met natuurlijk de antwoorden.

1) Wat is een mergelgrot?
Een mergelgrot is een onderaardse kalksteengroeve in Zuid-Limburg. De grotten, zoals je die onder andere in Valkenburg vindt, bestaan uit veel gangen onder de Limburgse heuvels. Deze gangen zijn door mensen gecreëerd (doordat er mergel werd ontgonnen). De mergelblokken die daarbij uitgekapt en uitgezaagd werden, gebruikten zij als bouwstenen. Vandaar dat er in Zuid-Limburg ook veel openbare gebouwen en woonhuizen te vinden zijn die gemaakt zijn van mergel.

2) Wat is mergel?
Als je uitgaat van de letterlijke betekenis van het woord mergel, dan wordt hiermee de grondsoort bedoeld die voor tweederde uit kalk en voor één derde uit klei of leem bestaat. Deze “echte” mergel is heel zacht en is niet geschikt om te gebruiken als bouwsteen. In plaats daarvan wordt dit type mergel gebruikt om uit te strooien over het land, zodat de kwaliteit ervan verbetert: de grond op het land wordt losser en wordt met behulp van deze mergelsoort ontzuurd. De mergel zoals je die vindt in de grotten van Valkenburg is eigenlijk kalksteen dat voor 96% uit kalk en voor 4% uit spoorelementen als ijzeroxiden bestaat. Dit type mergel is veel harder dan de “echte” mergel en kan wel als bouwsteen worden gebruikt.

3) Hoe lang is het gangenstelsel van de mergelgrotten?
In het antwoord op vraag 1 heeft u al kunnen lezen dat het gangenstelsel in de mergelgrotten door mensen is gevormd. Maar hoe lang zijn die gangen precies? Alles bij elkaar is dat 750 kilometer. Hebben we het alleen over Valkenburg, om precies te zijn over Valkenburg aan de Geul, dan is het ondergrondse gangenstelsel 250 kilometer lang.

4) Hebben er ooit mensen gewoond in de grotten van Valkenburg?
Ja. Het is al langer bekend dat in Nederland in de ijstijden, vanaf zo’n 300.000 jaar geleden, mensen in de mergelgrotten, dus ook in die van Valkenburg, hebben gewoond. Onlangs nog, in 2009, hebben archeologen van bureau Archol uit Leiden in één van de grotten van Valkenburg een duizenden jaren oud restant van een prehistorisch kampvuur ontdekt. De vondst wijst erop dat mensen uit het Stenen Tijdperk in de beschutting van de ingang van de grot hebben gebivakkeerd. Ook hebben prehistorische mensen in de grotten van Valkenburg mogelijk werktuigen voor de jacht gemaakt.

5) Leven er dieren in de grotten van Valkenburg?
Ja. Denk dan bijvoorbeeld maar eens aan vogels, vossen, konijnen, dassen, steenmarters en vlinders. En vleermuizen dan? Inderdaad: vleermuizen zijn misschien wel de bekendste dieren die in de mergelgrotten leven. Van deze zoogdieren is bekend dat ze doorgaans in augustus en september hun weg naar en in de grotten beginnen in te zetten om alvast een goede overwinteringsplek te zoeken. Ook zoeken mannetjes en vrouwtjes elkaar dan op om te paren. Van oktober tot en met maart houden deze vleermuizen vervolgens hun winterslaap. Ergens tussen maart en mei ontwaken ze uit hun winterslaap en vliegen ze weer naar buiten. Dat is ook de reden waarom je in de zomermaanden waarschijnlijk geen of weinig vleermuizen in de grotten zult aantreffen.

6) Wat is er zoal te doen bij MergelRijk in de grotten van Valkenburg?
Bij MergelRijk, dat gelegen is in de diepste laag van de Daalhemergroeve, naast de Steenkolenmijn en de Feestgrot, kunt u alles te weten komen over de mergelgrotten en dat wat met mergel te maken heeft. Er worden mondeling verhalen verteld, maar er worden ook verhalen verteld aan de hand van sculpturen, foto’s, filmpjes en tekeningen en er is een workshop mergelbeeldhouwen te volgen om eens te ervaren hoe het is om met mergel te werken. U komt verder meer te weten over de manier waarop de Bokkenrijders samenkwamen.

7) Wie waren de Bokkenrijders?
Voor het antwoord op die vraag zou u MergelRijk eigenlijk gewoon eens moeten bezoeken, maar goed: volgens het volksgeloof waren de Bokkenrijders geesten, die op bokken door de lucht reden. Van dit volksgeloof maakte een aantal beruchte leden van een roversbende dankbaar gebruik om de bevolking van met name Zuid-Limburg bang te maken. Wilt u meer over de Bokkenrijders weten? Kom dan vooral bij ons langs in de grotten van Valkenburg!

8) Kan ik bij MergelRijk iets eten of drinken?
Ja. MergelRijk beschikt over een eigen brasserie, waar u terecht kunt voor een heerlijk kopje koffie of thee met natuurlijk een stuk echte Limburgse vlaai of waar u bijvoorbeeld een heerlijke lunch kunt nuttigen. Wanneer u met een groep van 10 of meer personen bent, kunt u apart een receptie, lunch, brunch, borrel, diner of barbecue reserveren.

9) Kunnen er ook kinderfeestjes georganiseerd worden bij MergelRijk?
Ja. Iedere woensdagmiddag kan er bij MergelRijk in Valkenburg een kinderfeestje gehouden worden. Er worden dan uiteraard allerlei leuke dingen gedaan en als ouder kunt u het zelf zo uitgebreid laten zijn als u zelf wilt. Klik hier om de mogelijkheden te bekijken.

10) Zijn de grotten van Valkenburg toegankelijk voor mindervaliden en rolstoelers?
Ja. Vrijwel alle Valkenburgse mergelgrotten zijn toegankelijk voor mindervaliden en rolstoelgebruikers en ook bij MergelRijk is bijna alles prima bereikbaar. Niet iedere rolstoel is echter even geschikt voor de mergelvloer. Om deze reden kunt u voorafgaand aan uw bezoek een speciale duwrolstoel bij ons reserveren.